TRIKUHARRIAK

KAIXO NIK TRIKUHARRIEI BURUZ HITZ EGINGO DUT:

Trikuharriak edo Jentiletxeak hildakoak lurperatzeko monumentu megalitikoak ziren.

Dolmen hitza hizkuntz askotan erabiltzen da eta harrizko mahaia esan nahi du bretoieraz .Dolmen baten itxura horrelakoa da: bi zutarri zutik eta gainean harlauza bat .

Urnietako mendietan zenbait monumentu megalitiko ere aurki ditzakegu: harrespilak, trikuharriak eta hilobi bat, Urnietan badazkagu aztarnak ADARRA mendian.

Ezezaguna da haien esanahi zehatza. Bilerak egiteko toki jakinak izan zitezkeen, edota ospakizunetako sutzarrak pizteko tokiak. Baliteke izaera erlijiosoa edukitzea, eta bertan jainkoei edo hildakoei errezatzea.

OMAYRA MERIDEÑO

ELIZA ERROMANIKOA

Kaixo, 5.Bko Gorka naiz eta Eliza erromanikoei buruz hitz egingo dizuet:

Argazki hau 1914. urtekoa da, eta ez daukagunez Erdi Aroko argazkirik eta honek Erdi Aroko giroa duenez, Erdi Arokoa dela esango dugu.

San Juan plazatik egina dago, eta San Migel eliza (Urnietako eraikin zaharrena, eliza erromanikoa) ikusten da.

Argazki honetan oso ondo ikusten da zein den aztarna garbiena eliza erromanikoa dela jakiteko. Aztarna hori puntu erdiko arkukoa da, kareharri ilunez egina eta apaingarririk gabea. Eta beste bat dago ere: dorre zaharrera igotzeko eskailera-dorre biribilean.

1837 ko irailaren 8 an gerra karlista Urnietara etorri zen, eta sute bat eragin zuten.

Sutearen erruz eliza erre egin zen, eta 5 etxe bakarrik onik atera ziren. Urnietarrak, hain haserre jarri ziren eliza erre zutenean, karlista bati jarraitu eta elizaren suari bota zutela.

GORKA CURIEL 5B

POSTA ZERBITZUA

Kaixo, ni Julen naiz eta posta - zerbitzuaz hitz egingo dizuet:

Gaur egun posta, postetxea, posta – zerbitzua eta gisa bereko hitzak ezagun egin dira Euskal Herrian.

Lehen ere bai, agidanez, errepide nazionala Urnietan zehar pasatzen zenean. Dilijentziak zaldiz garraiatzen zirenean etxe honetan zaldi–aldaketa egiten omen zen eta herritarren mandatuak hemen hartzen eta ematen zituzten. Hortik Posta izena etxeak.Gaur egun etxe hori ez dago, bota egin zutelako.

5.B ko Julen Sanchez

AUTODROMOA

Lasarteko zirkuitoa lehena izan zen, ez zen autodromoa, herriko errepideak aprobetxatu zituzten bertan kotxeen lasterketak egiteko.

1920. urtearen inguruan hasi ziren frogak, Gerra hasi zen arte erabili zituzten errepide haiek. Bertan egin ziren: 10 aldiz Españako sari Nagusia, sei aldiz Iraupen lasterketa, (12 ordu irauten zituen) eta froga asko.

Zirkuitoak 17 kilometro zituen.

1935ko udan Achille Yarzik bere autoarekin abiadura errekorra gainditu zuen 174 Km/h.

Asier Robledo

PLAZAOLA TRENA

Kaixo lagunok! Plazaola trenaz hitz egingo dizuet .

Plazaola trena Donostitik Iruñeraino joaten zen trena da. Berastegi, Elduain, Villabona, Urnieta, Andoain ... herrietatik pasatzen zen . 1902an sortu zen, 1910ean Iruñearaino iritsi zen.

Plazaolak trenbide estua eta lurrunezko trakzioa izan zuen.
Sorreran meatzerako-trena izan zen eta burnia garraiatzen zuen Plazaolako meatzeetatik Andoainera (Gipuzkoara).

1914 urtean bidaiari-trena izan zen, Donostia eta Iruñea hiriburuak lotzen hasi zen, biak ere albo-hiriak.

Horrela iraun zuen 40 urte; merkataritzarako eta komunikaziorako bide izan zen, eta, aldi berean, kulturaren elkartrukerako ere aukera eman zuen.

1953 urteko uholdeak alde batetik, eta autobusen konpetentziak bestetik, heriotza ekarri zioten trenari 1958an, eta geroztik arrastoak dauzkagu, zimurrak bailiran, gure paisaiaren begibistan.

SACHA FRUTOS 5.B

ZUTARRIA

Argazkiko zutarria Etenetakoa da, Adarra mendiaren magalean dago.

Zutarria lurrean tente jarrita dagoen harri bat da, oroigarri bat. Monolitikoak izaten dira, harri eta tamaina ezberdinetakoak, eta batzuk garaiera handia izan dezakete. Batzuetan testuak, zeinuak, ikurrak eta irudiak zizelkatzen ziren, berekokapenaren arrazoia azalduz. Horrela, arkeologoentzat Eta historialarientzako dokumentu garrantzitsuak dira.

Hainbat garaietan eta kulturatan ohiko oroigarria izan da. Euskal Herrian eta Europa mendebaldean ohikoak dira Harri Aroan altxatakoak. Zutarriaren tamaina oso ezberdina izan daiteke bat eta beste baten artean. Batzuk 5 metro baino gehiago ere neurtzen dute.

Zutarrien forma ere oso aldagarria da. Zutarriak trikuharria eraikitzeko ere erabiltzen ziren, baita hauekin zerikusia duten beste eraikin batzuek ere, hala nola, harrespilak.

Zutarriak, oso ohikoak dira Asterixen istorioetan. Egia esan, bere abentura guztietan, Obelix beti agertzen da, uneren batetan, zutarri bat eskuetan duela.

JESSICA ANDRE

URNIETAKO KLIMA

URNIETAKO KLIMA

Urnietako klimari buruz hitz egingo dizuet :

Urnietak, klima ozeanikoa du. Urnietakoa klima hotzepel hezea da. Tenperatura hotzepelak, hezetasun nabaria eta euri ugari izaten dira Urnietan urte osoan zehar. Hala ere, uda eta negua nabari bereizten dira batez ere tenperaturari buruz. Euria, berriz, urte osoan izaten da eta neguaren eta udaren arteko aldeak txikiak izaten dira. Elurra, ordea, oso gutxitan egiten du, urtean behin-edo, eta 5-10 alditan izozten du urtean. 2007an euri kopurua 1.536,1mm izan zen. Batez besteko tenperatura 15°C ingurukoa izaten da, udako handiak bero handiko sentipen termikoa sortzen duen arren. Hego haizeak jotzen duenean, tenperatura supituki igo daiteke, neguan 20°C eta udan 38°C eragin arte.

OLATZ URRUZOLA